یادداشت‌های شیطان


ساسان مفاخری نویسنده : ساسان مفاخری
تعداد بازدید :2289
یادداشت‌های شیطان

نویسنده: لیانید آندری یف

مترجم: حمید رضا  آتش بر آب 


این آخرین اثر و رمان ناتمام لیانید آندری یف به نوعی کتابی است که در آن کل آثار نویسنده جمع‌بندی می‌شود و به نتیجه می‌رسد؛ اثری پیامبرگونه و نبوغ‌آسا که به ما این امکان را می‌دهد، دورنمای دهشتناک بشر را ببینیم و معنا کنیم. هشدارهای نویسنده در این اثر کاملا به‌روز و معاصرند.


ماکسیم گورکی گفته است:

 مشاهده روح انسان و پیش‌بینی آن در این اثر، حیرت‌انگیز است. این پیش‌بینی نه تنها درباره خود انسان صادق بوده، بلکه توانسته اجتماعی را هم، که در آن قانونِ بیرحمِ حسابگری و دروغ و شرارت، حکمفرمایی می‌کند، تصویر کند.

شاید در تصمیم‌گیری برای خواندن این کتاب در ابتدا دچار شک و تردید شوید. با خود فکر کنید که کتاب هرچه باشد ناتمام است اما وجود ناتمام بودن کتاب، نویسنده اثر خود را به جایی رسانده است که نبود صفحات بعدی تاثیر عظیمی بر کل داستان نداشته باشد. شخصیت اصلی رمان ، شیطان است و اوست که داستان را برای ما روایت می‌کند. این بار شیطان به خواست خودش و بدون هیچ اجباری، داوطلبانه به زمین می‌آید و قصد دارد انسان را بشناسد. می‌خواهد در زمین زندگی کند و با بشر برخورد داشته باشد.در رمان آندری‌یف، واندرهود یا همان شیطان، سیمای مجسم شّر اجتماعی است. خاستگاه این شّر اجتماعی به هیچ وجه در شخصیت خود این خوکچران سابق (واندرهود) نیست، بلکه در سرمایه فراوانِ اوست؛ یعنی در ذات جامعه امپریالیستی . طبعا واندرهود هرقدر هم خصایص انسانی در وجودش داشته باشد، برای بشر فاقد منشا خیر است؛ ثروتش بین مردم شوری به پا می‌کند، در نتیجه دستهای حریص از هر سو به طرف او دراز می‌شود.

رمان یادداشتهای شیطان بازتاب دریافت آندریف از ابرانسان نیچه است مفهومی که اساس آثار ادبی یک نسل را به خود اختصاص داد. آندری‌یف نیز مانند داستایفسکی، گمان می‌کرد، تعارض خیروشر در خود انسان نهفته است.


نظرات کاربران