عدالت چه باید کرد

عدالت چه باید کرد

نوشته: مایکل سندل

ترجمه: افشین خاکباز

مایکل سندل در این کتاب عدالت را از دیدگاه‌های مختلف مورد بررسی قرار می‌دهد سندل خواننده را در برابر بزرگ‌ترین نوشته‌های فلسفی درباره عدالت قرار می‌دهد و به بحث متقابل با فیلسوفان می‌پردازد. او همچنین با ارائه مثال‌هایی از زندگی واقعی، بحث‌های حقوقی و سیاسی معاصری را مطرح می‌کند که به پرسش‌هایی فلسفی می‌انجامد. پرسش‌های ذکرشده در کتاب، نه‌تنها در این‌باره است که افراد چگونه باید با یکدیگر رفتار کنند بلکه درباره این است که قانون باید چه باشد و جامعه باید چگونه سازمان‌دهی شود. اینها پرسش‌هایی درباره عدالتند و برای پاسخ به آنها باید در معنای عدالت غور کنیم.

سندل، نظریه‌های عدالت را برمبنای ,فایده‌گرایی (حداقل کردن آسیب اجتماعی، بیشترین شادی برای بیشترین تعداد از افراد)، ,لیبرتارینیسم (حداکثر کردن آزادی فردی) و ,اجتماع‌گرایی (کشت فضیلت اجتماعی) توضیح می‌دهد. در این کتاب ایده‌های ,ارسطو ,جرمی بنتام ,امانوئل کانت ,جان استوارت میل، ,رابرت نوزیک و ,جان رالز درخصوص عدالت مطرح می‌شود و با مثال‌هایی ملموس مورد بحث و در نفی یا دفاع از آنها استدلال می‌شود و نقاط قوت و ضعف‌شان را آشکار می‌سازد.

از میان همه مباحث کتاب، ممکن است ,فلسفه کانت – که سخت‌ترین فلسفه مورد بحث در کتاب نیز می‌باشد – توجه مخاطب را بیشتر جلب کند. یک ,فلسفه قوی که رعایت آن هم بسیار سخت است. اما بدون شک هر فردی که با این فلسفه آشنایی داشته باشد تحت تاثیر آن قرار می‌گیرد و با یادگیری آن به مفهوم عدالت تسلط بیشتری خواهد یافت. فلسفه‌ای که اخلاق را بسیار مورد توجه قرار می‌دهد.

فهرست مطالب کتاب عدالت چه باید کرد؟ :
چه کاری درست است
اصل بیشترین سعادت \/ فایده‌گرایی
آیا مالک خویشتنیم؟ \/ اختیارگرایی
خرید خدمت: بازار و اخلاق
آنچه اهمیت دارد، انگیزه است \/ ایمانوئل کانت
دفاع از برابری \/ جان رالز
در دفاع از تبعیض مثبت
چه کسی مستحق چه چیزی است؟ \/ ارسطو
چه چیزی به یکدیگر مدیونیم؟ معمای وفاداری
عدالت و خیر همگانی

کانت فایده‌گرایی را نفی می‌کند. او می‌گوید فایده‌گرایی با مبتنی‌ساختن حقوق بر محاسبه این‌که چه چیزی بیشترین سعادت را موجب می‌شود آن را آسیب‌پذیر می‌کند. همچنین مشکل عمیق‌تری نیز هست: تلاش برای استخراج اصول اخلاقی از امیالی که داریم شیوه اشتباهی برای اندیشیدن دباره اخلاقیات است. فقط به علت این که چیزی به بسیاری از مردم لذت می‌بخشد نمی‌تواند آن را صحیح دانست. این واقعیت که اکثریت، هرقدر هم که بزرگ باشد، از قانون خاصی طرفداری می‌کنند، هرقدر هم که این طرفداری شدید باشد، آن قانون را عادلانه نمی‌کند.

متن کتاب صفحه ۱۴۱