پوکی استخوان چیست؟

پوکی استخوان چیست؟

در چنین شرایطی بیشترین فشار روی چهارستون بدن انسان یعنی‌‌ همان استخوان‌ها وارد می‌شود. بیماری خاموش در میان سلول‌های اسکلت فرد سالمند رشد می‌کند و نخستین تهدید را با شکستن یک یا چند استخوان نشان می‌دهد. پوکی استخوان، بیماری شایعی است که بخش قابل توجهی از افراد جامعه، به‌ویژه افراد مسن را درگیر خود ساخته. درباره این بیماری بیشتر بدانیم تا خود را برای رویارویی با آن آماده کنیم.

پوکی استخوان چیست؟

پوكي استخوان يا استئوپروز بيماري فراواني است كه در اثر تخريب بافت استخوان و كاهش توده استخواني بوجود مي‌آيدو به عنوان يكي از شايعترين علل شكستگي استخوان در سنين بالا مطرح مي‌باشدکه اشخاص زيادي (بخصوص خانم‌ها) از آن رنج مي‌برند

پوکی استخوان با عبارت علمی استئوپورز شناخته می‌شود. این بیماری در واقع یک اختلال اسکلتی است که ویژگی بارز آن کاهش استحکام استخوان بوده و فرد را در معرض خطر شکستگی استخوان قرار می‌دهد. در این بیماری بیشترین آسیب نصیب مهره‌های کمر می‌شود و پس از آن استخوان‌های لگن و سپس سایر استخوان‌ها در مواجهه با خطر واقع می‌شوند. براساس تحقیقات، بیش از نیمی از بیماران مبتلا به شکستگی لگن قادر به بازگشت به حالت قبلی نبوده و حدود ۱۰ درصد آنها تا پایان عمر نیاز به مراقبت‌های پزشکی خواهند داشت.

متأسفانه این بیماری قربانی‌های خود را بیشتر از میان زنان انتخاب می‌کند. به‌طوری که سه‌چهارم شکستگی‌های استخوان، به‌ویژه شکستگی لگن در میان آنها به‌وقوع می‌پیوندد. این در حالی است که بروز این بیماری در میان زنان زود‌تر از مردان آغاز می‌شود، یعنی از ۳۵ سالگی.

چطور متوجه پوکی استخوان شویم؟

بهترین راه برای بررسی اینکه بدانید به این بیماری مبتلا شده‌اید یا خیر، انجام آزمایش سنجش تراکم استخوان است. البته گاهی اوقات کار از کار می‌گذرد و تشخیص بیماری با یک شکستگی بالینی حاد همراه می‌شود. همچنین برای شناخت این بیماری، می‌توان روی رادیوگرافی‌ها هم حساب باز کرد.

ولی در این روش تا هنگامی که ۳۰ درصد از توده استخوان تحلیل نرود، نشانی از آن پیدا نخواهد شد. به همین دلیل عکس‌های پرتونگاری شاخص خوبی برای تشخیص پوکی استخوان نیستند چرا که نفوذ بیش از حد اشعه در فیلم ویژه پرتونگاری روی کیفیت آن تأثیر منفی می‌گذارد. بهترین راه برای شناخت این بیماری تشخیص براساس سنجش تراکم مواد معدنی استخوان است. چندین روش مختلف برای اندازه‌گیری توده استخوانی وجود دارد اما بیشترین روشی که مورد استفاده قرار می‌گیرد، روش «دی اکس‌ای» یا جذب دوگانه اشعه ایکس است.

علت‌ بیماری پوکی استخوان

کمبود مواد معدنی مانند کلسیم، پروتئین و ویتامین D ازجمله عوامل تهدیدکننده سلامت استخوان‌هاست. علاوه بر اینکه استعمال دخانیات مانند سیگار می‌تواند در روند شکل‌گیری این بیماری تأثیرگذار باشد. یکی از علت‌های بروز این بیماری در زنان به دوران یائسگی بازمی‌گردد چرا که در این دوران میزان استروژن در بدن زنان به مقدار بسیار اندک می‌رسد.

از طرفی، افراد میانسالی که از رژیم غذایی فاقد مواد معدنی استفاده می‌کنند بیشتر در تهدید قرار دارند. با گذشت زمان و شروع دوران کهنسالی، سرعت تخریب بافت استخوانی از سرعت تولید سلول‌های جدید پیشی می‌گیرد و این یعنی‌‌ همان پوکی استخوان. به همه این عوامل می‌توانید پرکاری تیروئید، دیابت، مصرف برخی دارو‌ها مثل کورتن، کم‌تحرکی بدنی، عوامل وراثتی و مصرف نوشیدنی‌های الکلی را به‌عنوان دیگر عوامل بروز این بیماری اضافه کنید.

چقدر کلسیم می‌خواهیم؟

میزان کلسیم بدن شما تا حدود زیادی احتمال ابتلا به این بیماری را مشخص خواهد کرد. هر چه این میزان بالا‌تر باشد، طبعاً استخوان‌های بدن از استحکام بالاتری برخوردار خواهند بود. هر انسان قبل از رسیدن به سن پیری، به ۱۰۰۰ میلی‌گرم کلسیم احتیاج دارد. این میزان در زنان که در دوران یائسگی قرار دارند و استروژن مصرف نمی‌کنند تا ۱۵۰۰‌میلی‌گرم افزایش پیدا می‌کند. معمولا بزرگ‌ترین حجم دریافت کلسیم از منابع غذایی است. منابع خوب و مناسب کلسیم شامل فراورده‌های لبنی، باقلا خشکیده، انواع ماهی و میگو به‌ویژه ماهی ساردین و کلم بروکلی است. در میان منابع کلسیم لبنی، شیر و کشک جایگاه بالاتری دارند. اگر اهل این 2ماده غذایی نیستید، می‌توانید با مصرف ماست یا حتی بستنی بخش قابل‌توجهی از نیاز روزانه‌تان به کلسیم را تأمین کنید. به‌طور کلی سبزیجاتی که برگ‌های تیره رنگی دارند در کنار حبوبات، انجیر خشک، کنجد و بادام از دیگر منابع کلسیم به شمار می‌روند.

علائم بیماری پوکی استخوان را بشناسیم

پوکی استخوان برخلاف دیگر بیماری‌های مزمن که با درد و نشانه‌های متعدد بروز می‌کنند، خیلی بی‌سر و صدا در بدن شما رشد می‌کند و سپس خود را با نخستین شکستگی استخوان نشان می‌دهد. یعنی خیلی از افراد میانسال یا سالمند تا زمانی که دچار شکستگی نشوند، متوجه وجود این بیماری در خود نخواهند شد. کمردرد ناشی از فروپاشی مهره‌های پشت و قوز کمر هم از دیگر نشانه‌های بروز این بیماری است. همچنین ممکن است قد شما در طول زمان کوتاه‌تر شود این اتفاق نیز پس از فروپاشی و سستی مهره‌های کمر اتفاق می‌افتد. شکستگی‌های لگن معمولا پس از سقوط رخ می‌دهند اما دوسوم شکستگی‌های مهره‌ای به‌صورت خاموش عارض می‌شوند و با یک فشار مختصر مانند بلند کردن یک جسم، خم شدن در وضعیت نه چندان مطلوب یا حتی عطسه کردن خود را نشان می‌دهند.

چطور به پوکی استخوان مبتلا نشویم؟

همانطور که اشاره شد، استفاده از رژیم غذایی پرکلسیم از مهم‌ترین عوامل جلوگیری از این بیماری است. اما در کنار این عامل مهم، روش‌های دیگری هم وجود دارند که می‌توانند سلامت استخوان‌های شما را تضمین کنند. جدی گرفتن ورزش و تحرک یکی از این روش‌هاست. بافت‌های استخوانی شما درصورت تحرک بدنی ۳۰‌دقیقه‌ای در هر روز استقامت بیشتری پیدا می‌کنند و در مقابله با ضربه‌های احتمالی شکننده نمی‌شوند. یادتان باشد تخریب استخوان‌ها در افراد سیگاری سریع‌تر انجام می‌شود. پس تا آنجا که ممکن است از مصرف انواع دخانیات، به‌ویژه سیگار اجتناب کنید. اگر سابقه بیماری خاص دارید یا سن شما از ۶۵ سال فرا‌تر رفته، بهتر است به توصیه پزشکتان تست غربالگری پوکی استخوان را از طریق سنجش تراکم ماده معدنی استخوان انجام دهید. تا آنجا که می‌توانید از عوامل افسرده‌کننده و تخریبگر فکر و ذهن دوری کنید.

خانم‌ها بیشتر مواظب باشند

گفت‌و‌گویی کوتاه با پزشک متخصص

وقتی یک بیماری با شیوع بالا در سطح جامعه وجود داشته باشد، طبعا پرسش‌ها در این زمینه هم افزایش می‌یابد. در این بخش سراغ سرکار خانم دکتر لیلا قاسمی، متخصص پوکی استخوان رفته‌ایم تا جواب این سؤالات رایج را از او بپرسیم.

تست سنجش تراکم استخوان معمولا از کدام ناحیه بدن گرفته می‌شود؟

این آزمایش از ناحیه کمر و لگن گرفته می‌شود و در آن سر استخوان ران و مهره اول تا چهارم کمر مورد آزمایش قرار می‌گیرد.

این بیماری از چه سن و سالی در بدن پیدا می‌شود؟

پوکی استخوان از ۶۵ سالگی به بعد نشانه‌های بارز خود را بروز می‌دهد. هر چند با کاهش مصرف کلسیم و ویتامین D احتمال بروز آن در سنین پایین‌تر افزایش می‌یابد.

این تصور وجود دارد که خانم‌ها بیشتر از آقایان در معرض این عوامل خطر هستند. اینطور نیست؟

بله، در همه جای دنیا این بیماری در خانم‌ها بیشتر است چون در خانم‌ها نه‌تنها عوامل خطر عمومی، بلکه کاهش سطح هورمون‌های جنسی در یائسگی باعث کاهش تراکم استخوان می‌شود. این یعنی آنها باید بیشتر مراقب سلامتی خودشان باشند. البته مردان از این بیماری مصون نیستند. پوکی استخوان در مردان ممکن است کمتر باشد ولی عوارض این بیماری در آنها بیشتر است.

کمی در مورد شکستگی‌های ناشی از این بیماری توضیح دهید.

این شکستگی‌ها در ۵۰درصد موارد برای فرد ناتوانی ایجاد می‌کند، به‌طوری که این افراد هیچ‌گاه مثل سابق نمی‌‌شوند. همچنین ۲۰درصد از افراد به کلی ناتوان می‌‌شوند و ۲۰درصد هم فوت می‌‌کنند.

نقش ژنتیک را تا چه حد در بروز این بیماری مؤثر می‌دانید؟

جالب است بدانید ۷۰ درصد این بیماری ژنتیک است. کسی که یک نفر از بستگان درجه اولش دچار شکستگی شده یا پوکی استخوان دارد، در معرض خطر ماژور است. این افراد بیشتر باید مورد توجه قرار گیرند.


تعداد بازدید : 430

معرفی بیماری
بیماریهایی که می توانند با آلزایمر مرتبط باشند را بشناسید
روش های مراقبتی مشکلات کیسه صفرا
گلودرد چیست؟ علل ,تشخیص , علائم و راه درمان آن
بیماری پرکاری پاراتیروئید چیست
ویروسی است که با نفس کشیدن منتقل میشود
باید درمان باکتری در معده را جدی بگیرید
علت تبخال را میدانید؟
مشکلات ادراری در زنان و مردان
انواع تنگی نفس و راه درمان آنها را بشناسید
آنرا باید درباره آمبولی ریه باید بدانید
طحال و وظیفه آن در بدن انسان
سرطان ریه و نشانه ها و علائم آن
با انواع سر درد ها بیشتر آشنا شوید
سرطان گلو و علائم آن
دلایل خواب رفتن و گزگز شدن دست و پا
نشانه ها و علایم انواع سرطان
بیماری ام اس چیست و علائم آن
ویروس ابولا خطرناکترین ویروس دنیا
دلایل و علائم سکته مغزی
با بیماری پارکینسون بیشتر آشنا شوید
سنگ کلیه چیست و علائم آن
بیماری هموکروماتوز چیست ؟
علل پولیپ بینی چه چیزهایی هستند؟
ریفلاکس یا بازگشت اسید معده چیست
علل آب مروارید چشم چیست
آنچه را که باید درباره آپاندیسیت بدانید
التهاب پروستات چیست
دلیل سینوزیت مزمن چیست؟
چهار نوع سردرد و علل آنها
ورم بهاره چشمی چیست؟
مشکل خار پاشنه و راه درمان
دلایل مسمومیت دارویی
بیماری سفتی پوست یا اسکلرودرمی
هموفیلی ها مواظب هپاتیت باشند
عفونت میکروبی معده چیست و راه درمان
رابطه کبد چرب با بیماری قلبی
آسیت یا آب آوردگی شکم چیست؟
چرا باید نفخ شکم را جدی بگیریم
بیماری آب سیاه چشمی
بیماری روماتیسم قلبی چیست و علائم آن
بیماری خروسک چیست و علائم آن
آنژین صدری چیست و علائم آن
همه چیز درباره غده تیروئید
با آسیب ها و صدمات شانه آشنا شوید
کیست مچ دست یا گانگلیون
آلرژی یا حساسیت چیست
سندرم تونل کارپل چیست و علائم آن
بیماری گیلن باره چیست؟
بیماری لوپوس چیست؟
آپاندیسیت چیست و علائم آن
کبد سمی چه نشانه هایی دارد
آنچه باید درباره سرطان روده بدانید
دلایل نفخ شکم چیست و راه درمان آن
بیماری انحراف‌ چشم‌ و راه درمان
اسپونديليت‌ آنكيلوزان‌
بيماري‌ قارچي‌ عفوني‌ اسپوروتريكوز
آفتاب‌زدگي‌ یا حساسیت به نور افتاب
آرنج تنیس بازان یا تنیس البو
التهاب‌ تيروييد یا تیروییدیت
التهاب گلو یا گلوسیت چیست؟
علائم و روش درمان آب مروارید چشم
آب سیاه چشم چیست؟
آبله مرغان چیست و چه علائمی دارد؟
آبسه‌ مغزي‌ يا اپي‌دورال‌ چیست؟
آپاندیسیت چیست و دلیل ابتلا به آپاندیسیت
آترواسكلروز یا تصلب‌ شرايين‌ چیست؟
آزبستوز چیست و علائم و درمان
علل و علائم آتلکتازی چیست؟
آفتاب‌سوختگي‌ چیست و علائم و راه درمان
آمبولي‌ ريه‌ چیست
آمپيم‌ چیست و چه علائمی دارد؟
آنچه باید درباره بیماری آمفیزم بدانید
آميوتروفيك‌ لاترال‌ اسكلروز چیست؟
بیماری آنافيلاكسي‌ یا شوك‌ آلرژيك‌
آنوريسم‌ چیست؟علل و راه درمان
علائم های شایع در بیماری آنژین صدری
آندوکاردیت یک عفونت غیر مسری
علت ایجاد خون گرفتگی در چشم ها چیست؟
بیماری ادم ریه چیست و علل و درمان آن
اريتم‌ گرهي‌ بیماری التهاب پوست
بیماری اریتم مولتی فرم چیست؟ و راه درمان
اسپونديلوز گردن‌ علل و راه درمان آن چیست؟
بیماری اسكلرودرمي‌ پوستی چیست؟
بیماری اسكوليوز یا انحناي‌ ستون‌ فقرات‌
انتروپيون‌ یا چرخش پلك به سمت پايين چیست
بیماری التهاب‌ ملتحمه‌ چیست و علائم آن
انعقاد داخل‌ عروق‌ منتشر چیست؟
علایم و نشانه های جدا شدگی پرده شبکیه چشم
بيماري‌ دريچه‌اي‌ قلب‌ چیست؟
پركاري‌ تيروييد چیست؟ و راه درمان
پركاري‌ پاراتيروييد چیست و راه درمان؟
پيچ‌خوردگي‌ و كشيدگي عضلات و مفاصل
پيچ‌خوردگي‌ بيضه‌ چیست؟علل و راه درمان
بیماری بلوك‌ قلبي‌ چیست؟
علل و درمان بیماری بواسیر
تبخال‌ ناحيه‌ تناسلي‌ چیست؟ علل و درمان
علل و درمان پیرچشمی چیست؟
ترومبوز وريد عمقي‌ چیست
علائم بیماری تری‌ کیوریازیس‌ یا تريشينوز
علائم و نشانه های ترومبوفلبيت‌
علائم و نشانه های بیماری ترومبوسيتوپني‌
تند شدن غیر طبیعی ضربان قلب یا تاکی کاردی
علل و درمان تعريق‌ بيش‌ از اندازه‌
بیماری تومور ويلمز چیست؟
بیماری اس ام ای چیست و چگونه درمان میشود
بیماری میاستنی گراویس
آشنایی با سندرم آنتی فسفولیپید
بیماری آتاکسی فردریش چیست؟ راه درمان
سندرم حاد کرونری چیست؟ راه درمان
ﮔﻠﻮﻣﺮﻭلوﻧﻔﺮﻳﺖ چیست و راه تشخیص آن
بیماری پوستی پسوریازیس چیست؟
بیماری سل چیست؟تشخیص و درمان
مارکر های سرطانی یا تومور مارکرها
ناشنوایی غیر سندرومیک چیست؟
علائم اولیه دیابت چیست؟
سندروم روده تحریک پذیر چیست؟
تنگ شدن مردمک چشم چیست؟
برونشیت حاد یا التهاب راه های هوایی ریه
بیماری ریوی برونشکتازی چیست؟
برونشيت‌ مزمن‌ چیست؟علائم و راه درمان
برونشیولیت بیماری کودکان
بلاستومیکوز بیماری عفونت قارچی در ریه ها
به‌ هم‌ خوردن‌ تعادل‌ كلسيم‌ خون‌
بوتولیسم کشنده ترین مسمومیت غذایی
بلفاریت یا التهاب لبه پلک های چشم
بیماری بورسیت یا التهاب کیسه بورس
آدیسون بیماری نارسایی غده فوق کلیوی
بیماری طاسی منطقه ای یا آلوپسی آره آتا
بيماري‌ آلزايمر چیست؟ علائم و راه درمان
اطلاعاتی درباره بیماری آرتروز زانو
بیماری اسگود-شلاتر چیست و راه درمان آن
کندرومالاسی کشکک چیست و چه علائمی دارد؟
آرتروز مچ دست چیست و راه درمان آن
علائم بیماری انسداد ریوی مزمن و راه درمان
بیماری حرکت چیست و راه درمان آن
بیماری پاژه استخوان چیست و علائم آن
بیماری منیر چیست؟علل ایجاد و راه درمان
آترواسکلروز سرخرگ های قلب چیست و علائم آن
هیپرآلدوسترونیسم چیست و علائم آن
علائم و راه درمان بیماری حصبه یا تب روده ای
تونسیلیت یا التهاب لوزه ها
درمان گرمازدگی یا خستگی گرمایی
فرو رفتن ناخن پا در گوشت
آنچه باید درباره پولیپ روده بدانید
انچه باید درباره تومورهای هیپوفیز بدانید
شکستگی سر استخوان ران چیست
انچه باید درباره سرطان بیضه بدانید
علائم و درمان سردرد تنشی یا عروقی
آنچه باید درباره هپاتیت ویروسی بدانید
بهترین راه های درمان اسهال
خستگی آدرنال چیست و چگونه درمان میشود
فتق هیاتال چیست و راه درمان آن
آنچه باید درباره بیماری هرپانژین بدانید
پنوموتوراکس چیست و چه علائمی دارد؟
بیماری هوچکین یا سرطانی شدن گره های لنفاوی
آشنایی با بیماری نشانگان گیلن باره و راه درمان آن
اولین دندان چه موقع درمی آید؟
آشنایی با بیماری وریدهای واریسی و راه درمان آن
استفراغ و تهوع های زمان بارداری
واکنش پوستی آلرژیک به عفونت پوست
بیماری پوستی هیدرآدنیت چرکی
هیپرلیپیدمی یا بالا بودن غلظت چربی خون
نشانگان انسداد خروجی قفسه سینه چیست؟
التهاب مفصل گیجگاهی چیست؟
حمله ایسکمیک گذرا و علایم شایع آن
علائم و نشانه های گلودرد استرپتوکوکی
نشانه های بیماری کم کاری پاراتیروئید چیست
نشانه ها و راه درمان بیماری کرم نواری
بیماری کچلی تغییر دهنده رنگ و راه درمان؟
کچلی کشاله ران یا تیناکروریس چیست؟
انچه باید درباره فشار خون بالا باید بدانید
سرطان کارسینوم کلیه چیست؟
بیماری سیاه سرفه چیست و راه درمان
آشنایی با سکته مغزی و علائم آن
نشانه ها و راه درمان زونا یا هرپس زوستر
خود بیمار انگاری و راه درمان آن چیست
آنچه باید درباره سرطان کبد بدانید
علل و علائم خونريزي‌ زيرعنكبوتيه‌
جمود مفصل شانه چیست؟ علل و درمان
علائم و راه درمان تب مالت
علائم و راه درمان تب روماتیسمی
تومورهای غدد بزاقی چیست؟
نشانه های بیماری تومور مثانه چیست؟
درمان عفونت مجرای اشکی یا داکریوسیستیت
عفونت زخم جراحی چیست و چگونه درمان میشود؟
عدم نزول بیضه چیست؟
درد عصب سه قلو چیست و چگونه درمان میشود؟
تنگی مری چیست و چگونه درمان میشود؟
پیتریازیس آلبا چیست و چگونه درمان میشود؟
علل و درمان پلی سیتمی چیست؟
علل و درمان پای دیابتی و مشکلات پوستی
پروکتیت چیست و راه درمان آن؟
علائم و درمان تنگی مادرزادی پیلور