پیشگیری از ابتلا به کم‌خونی در دوران بارداری

پیشگیری از ابتلا به کم‌خونی در دوران بارداری

کم‌خونی از بیماری‌های شایع مربوط به دوران بارداری است. در این وضعیت، سلول‌های قرمز سالم به‌اندازه کافی در خون وجود ندارند تا اکسیژن لازم را به بافت‌های بدن و جنین برسانند. این درحالی است که بدن در دوران بارداری به خون بیشتری نیاز دارد تا بتواند رشد جنین را تضمین کند. اگر خانم‌های باردار،‌ به‌اندازه کافی آهن یا انواع موادمغذی دیگر را دریافت نکنند، بدن آنها نمی‌تواند تعداد سلول‌های قرمز خون را به‌اندازه لازم برای تولید خون بیشتر به جنین برساند.
البته کم‌خونی خفیف در دوران بارداری معمولا طبیعی است، اما همواره خطر تشدید کم‌خونی به‌علت کمبود آهن یا کاهش سطح ویتامین‌ها یا علت‌های دیگر وجود دارد. کم‌خونی می‌تواند باعث بروز احساس خستگی و ضعف در فرد شود. از طرفی کم‌خونی، در صورت شدید بودن و درمان نشدن، می‌تواند خطر بروز عوارض جدی و تهدیدکننده‌ای مثل زایمان زودرس را افزایش دهد. در ادامه، با مهم‌ترین نکته‌ها درباره علل، علائم و درمان کم‌خونی در دوران بارداری آشنا می‌شوید.


انواع کم‌خونی در بارداری
انواع مختلفی از کم‌خونی ممکن است در دوران بارداری ایجاد شود که به‌طور کلی شامل این ۳ نوع می‌شوند: کم‌خونی ناشی از فقرآهن، کم‌خونی ناشی از کمبود اسیدفولیک و کم‌خونی ناشی از کمبود ویتامین B12. در ادامه به هر یک از این کم‌خونی‌ها اشاره می‌شود.


این نوع از کم‌خونی زمانی ایجاد می‌شود که بدن، آهن کافی برای تولید مقدار کافی از هموگلوبین ندارد. هموگلوبین، نوعی پروتئین در سلول‌های قرمز خون است که اکسیژن را از ریه‌ها به اندام‌های مختلف بدن انتقال می‌دهد. در کم‌خونی ناشی از کمبود آهن، هموگلوبین به اندازه کافی وجود ندارد و خون نمی‌تواند اکسیژن کافی را به بافت‌های مختلف موجود در سرتاسر بدن انتقال بدهد. کمبود آهن، شایع‌ترین علت ابتلا به کم‌خونی در دوران بارداری است.


کم‌خونی ناشی از کمبود اسیدفولیک
اسیدفولیک، یکی از انواع ویتامین‌های ب (B9) است که به ‌طور طبیعی در بعضی از مواد غذایی مانند سبزی‌های دارای برگ سبز یافت می‌شود. بدن انسان برای تولید سلول‌های جدید،‌ از جمله سلول‌های قرمز خون به اسیدفولیک (فولات) نیاز دارد. خانم‌ها در دوران بارداری به فولات بیشتری نیاز دارند، اما گاهی فولات را به‌اندازه کافی از راه رژیم غذایی دریافت نمی‌کنند. در این وضعیت، بدن یک خانم باردار نمی‌تواند سلول‌های قرمز خون را به اندازه لازم تولید کند و در نتیجه انتقال اکسیژن به بافت‌های موجود در سرتاسر بدن با مشکل مواجه می‌شود. خوشبختانه، مکمل‌های فولات (اسیدفولیک) شناخته‌شده و در دسترس هستند. کمبود فولات به‌ طور مستقیم می‌تواند در انواع خاصی از نقص‌های مادرزادی نقش داشته باشد، مثل نقص لوله عصبی جنین (اسپاینا بیفیدا) و تولد نوزاد با وزن کم.


کم‌خونی ناشی از کمبود ویتامین B12
بدن برای ساختن سلول‌های قرمز سالم در خون به ویتامین B12 نیاز دارد، بنابراین، اگر خانم باردار، ویتامین B12 کافی را از راه رژیم غذایی دریافت نکند، بدن نمی‌تواند سلول‌های قرمز سالم به اندازه کافی تولید کند. خانم‌هایی که گوشت قرمز، مرغ، لبنیات و تخم‌مرغ به اندازه کافی مصرف نمی‌کنند، با خطر ابتلا به کمبود ویتامین B12 مواجه هستند. این کمبود می‌تواند در نقایص مادرزادی، مثل نقص لوله عصبی، نقش داشته باشد و حتی به زایمان زودرس منجر شود. البته از دست دادن خون هنگام زایمان و بعد از آن هم ممکن است باعث ابتلا به کم‌خونی شود.


عوامل خطرساز
همه خانم‌های باردار در معرض خطر ابتلا به کم‌خونی قرار دارند. با توجه به همین مساله است که همه خانم‌ها در دوران بارداری باید آهن و اسیدفولیک به میزان کافی دریافت کنند. با این‌حال، خانم‌هایی که در گروه‌های زیر قرار می‌گیرند، بیشتر از دیگران با این خطر روبرو هستند:
• خانم‌هایی که برای بار دوم یا بیشتر باردار می‌شوند.
• خانم‌هایی که ۲ بارداری نزدیک به هم را تجربه می‌کنند.
• خانم‌هایی که به‌علت بیماری صبحگاهی، حالت تهوع شدیدی دارند.
• خانم‌هایی که بین ۱۳ تا ۱۹ سالگی باردار می‌شوند.
• خانم‌هایی که به‌اندازه کافی از مواد غذایی سرشار از آهن استفاده نمی‌کنند.
• خانم‌هایی که قبل از بارداری، دچار کم‌خونی بوده‌اند.


شایع‌ترین علایم کم‌خونی در دوران بارداری شامل رنگ‌پریدگی پوست، لب‌ها و ناخن‌ها، احساس خستگی یا ضعف، سرگیجه، تنگی‌نفس، ضربان قلب سریع و مشکل در تمرکز است. البته خانم‌های باردار ممکن است در مراحل اولیه کم‌خونی با علائم آشکار آن مواجه نشوند. علاوه بر این، بسیاری از علائم کم‌خونی با علائم بارداری مشابه است، بنابراین، حتما لازم است آزمایش‌ خون برای تشخیص کم‌خونی به‌طور منظم در دوران بارداری انجام شود.


کم‌خونی شدید ناشی از کمبود آهن یا کم‌خونی درمان‌‌نشده در دوران بارداری می‌تواند خطر مواجه شدن با مشکلات زیر را افزایش بدهد: به دنیا آوردن نوزاد زودرس یا نوزاد کم‌وزن، احتمال نیاز به تزریق خون (اگر مادر هنگام زایمان، خون زیادی از دست داده باشد)، افسردگی پس از زایمان، به دنیا آوردن نوزاد مبتلا به کم‌خونی و به دنیا آوردن نوزادی که دچار اختلال در رشد است.


کمبود فولات درمان‌نشده می‌تواند خطرات زیر را بالا ببرد: به دنیا آوردن نوزاد زودرس یا نوزاد کم‌وزن و به دنیا آوردن نوزاد مبتلا به نقص مادرزادی در ستون فقرات یا مغز (مانند نقص لوله عصبی). درمان نکردن کم‌خونی ناشی از کمبود ویتامین B12 نیز می‌تواند خطر به دنیا آوردن نوزاد مبتلا به نقص لوله عصبی را افزایش بدهد.


آزمایش‌های کم‌خونی
خانم‌های باردار در اولین مراجع‌هایشان به پزشک در دوران بارداری باید آزمایش خون برای تشخیص کم‌خونی انجام بدهند. شاخص‌های اندازه‌گیری‌شده در آزمایش خون معمولا شامل موارد زیر هستند:
هموگلوبین: هموگلوبین، نوعی پروتئین سرشار از آهن در سلول‌های قرمز خون است که اکسیژن را از ریه‌ها به بافت‌های موجود در بدن منتقل می‌کند.


هماتوکریت: درصد سلول‌های قرمز خون در نمونه‌های مشخصی از خون فرد است.
اگر این آزمایش‌ها نشان دهند که سطح هموگلوبین یا هماتوکریت در خون فرد پایین‌تر از سطح عادی است، این احتمال وجود دارد که فرد به کم‌خونی ناشی از کمبود آهن مبتلا شده باشد. پزشک می‌تواند با انجام آزمایش‌های تکمیلی برای بیمار، علت ابتلا به کم‌خونی را تعیین کند. حتی اگر خانم باردار در آغاز دوران بارداری به کم‌خونی مبتلا نباشد، پزشکان معمولا انجام آزمایش خون را برای تشخیص کم‌خونی در ۳ ‌ماهه دوم یا ۳ ‌ماهه سوم بارداری توصیه می‌کنند.


درمان‌های کم‌خونی
اگر خانم‌ها در دوران بارداری به کم‌خونی مبتلا شوند،‌ ممکن است به مصرف مکمل آهن و اسیدفولیک در کنار ویتامین‌های ضروری در دوران بارداری نیاز پیدا کنند. علاوه بر این،‌ پزشک می‌تواند اضافه کردن مواد غذایی سرشار از آهن و اسیدفولیک را به رژیم غذایی روزانه توصیه کند. پزشکان معمولا از خانم باردار درخواست می‌کنند بعد از گذشت یک دوره زمانی مشخص، دوباره برای انجام آزمایش خون مراجعه کنند. این کار به پزشکان اجازه می‌دهد میزان بهبود شاخص‌های هماتوکریت و هموگلوبین را در بیمار اندازه‌گیری کنند.
پزشکان می‌توانند برای درمان کم‌خونی ناشی از کمبود ویتامین B12، استفاده از مکمل‌های ویتامین B12 را هم به خانم‌های باردار توصیه کنند. در ضمن، اضافه کردن مواد غذایی حیوانی مانند گوشت قرمز، تخم‌مرغ و لبنیات به رژیم غذایی نیز از توصیه‌های دیگر است.


در موارد ضروری، خانم‌های باردار به متخصصان خون ارجاع داده می‌شوند. این متخصصان می‌توانند در طول دوران بارداری به وضعیت کم‌خونی خانم باردار رسیدگی کنند و نقش موثری در مدیریت کم‌خونی در دوران بارداری برعهده داشته باشند.


با توجه به علائم بالینی بیمار و نتایج حاصل از آزمایش خون انواعی از مکمل‌های آهن یا فولیک اسید (یا ترکیب این ۲) زیر نظر پزشک تجویز می‌شود.


مکمل‌های آهن موجود در بازار حاوی انواع مختلفی از ملح‌های آهن (به‌عنوان مثال آهن سولفات-آهن گلوکونات و...) هستند که در میزان جذب آهن در بدن و ایجاد عوارض گوارشی احتمالی با یکدیگر تفاوت دارند.
یکی از روش‌های نوین دارورسانی، استفاده از لیپوزوم است. در این روش مولکول آهن درون ساختار لیپیدی قرار می‌گیرد تا با مخاط دستگاه گوارش تماس نداشته باشد. در نتیجه عوارض گوارشی مانند تهوع، دل‌درد، یبوست و... برای بیمار ایجاد نخواهد کرد.


در واقع، لیپوزوم‌های حاوی آهن تا زمان رسیدن به دیواره روده (محل جذب آهن)تحت‌تاثیر آنزیم‌های گوارشی قرار نمی‌گیرند. به همین دلیل دارای جذب بسیار بالا و بدون عارضه گوارشی خواهند بود.


۴ نکته برای پیشگیری از ابتلا به کم‌خونی در دوران بارداری
۱٫ روزانه ۳ وعده حاوی مواد غذایی غنی از آهن مصرف کنید؛ گوشت قرمز بدون چربی، ماهی، مرغ، حبوبات، تخم‌مرغ و...
۲٫ مواد غذایی سرشار از ویتامین C می‌توانند به جذب بهتر آهن کمک کنند؛ انواع مرکبات مثل پرتقال، توت‌فرنگی، گوجه‌فرنگی، کیوی و... .
۳٫ مواد غذایی غنی از فولات (اسیدفولیک) را فراموش نکنید؛ سبزی‌های دارای برگ سبز، انواع مرکبات و...
۴٫ افراد گیاهخوار حتما درباره مصرف مکمل ویتامین B12 با پزشک مشورت کنند.


تعداد بازدید : 273

زایمان و بارداری
زایمان بی درد با هیپنوتیزم
پیشگیری از مشکلات ارثی کم شنوایی در جنین
توضیح کلی سطح مایع آمنیوتیک
باید و نبایدهای حمام کردن در دوران بارداری
اگزما در بارداری چگونه درمان میشود؟
کاهش نفخ شکم در دوران بارداری
قبل از بارداری میبایست به چه مواردی توجه کرد
بازگرداندن اندام بعد از زایمان
آبله مرغان برای زنان باردار چه خطراتی دارد
ناخوشی صبحگاهی زنان حامله
فواید قرص ضد بارداری غیر از کنترل حاملگی
مصرف غذاهای تند برای زنان در دوران شیردهی
مسمومیت حاملگی چیست و چه علائمی دارد
چگونه فرزندمان دختر شود؟
خون دماغ شدن در بارداری چه علت هایی دارد
گیاهانی که زایمان را راحتر میکنند
آیا اسپری بی حسی دندان در زمان حاملگی مضر است؟
علائم جدی و خطرناک دوران بارداری
عوارض خوردن چیپس و پفک در دوران حاملگی
در دوران بارداری در انتظار چه تغییراتی باشیم ؟
روش هایی برای جلوگیری از بارداری
آیا در دوران قاعدگی احتمال بارداری وجود دارد؟
چرا در بارداری نفخ می کنیدو راه درمان آن
بهترین زمان برای بارداری در دهه سوم زندگی
سردرد پس از زایمان چه دلایلی دارد
تاثیرات هوای آلوده بر سلامت مادران باردار
سقط جنین های مکرر با چه عواملی پدید می آیند
در دوران بارداری حتما ورزش کنید
نحوه مصرف قرص های پیشگیری از بارداری
مواردی که زنان باردار میبایست از آن اجتناب نمایند
بهترین نوشیدنی برای زنان باردار آب است
علایم حاملگی و نشانه های اولیه بارداری
استفاده از غذا برای القای زایمان طبیعی
دلایل تنگی نفس در دوران بارداری
درمان کم خونی در دوران بارداری
چه کنیم تا فرزند دوقلو داشته باشیم
زمان تست بارداری بعد از رابطه جنسی
آیا ورزش ، زایمان را آسان می‌کند؟
آیا در دوران بارداری قاعدگی ممکن است؟
دلایل های ناباروری در زنان چیست؟
سقط جنین تا چه حد ایمن است؟
نکاتی درباره آمادگی پیش از بارداری
مزایا و معایب بستن لوله های رحم
تميز كردن و شستشوی دندان ها در دوران بارداری
راه درمان ترک های پوستی بعد از زایمان
همه چیز درباره زایمان طبیعی و سزارین
آنچه را که باید درباره عمل سزارین بدانید
توصیه هایی برای خانم های باردار در مسافرت
اهمیت مراقبت های پس از سزارین
هنگام قاعدگی در زمان شیردهی چه باید کرد
رفلکس معده در دوران بارداری را چگونه درمان کنیم
يادگاري‌هاي بارداري بر بدن زنان
ماده غذایی که به افزایش باروری زنان کمک میکند
مزایا و عوارض مصرف قرص ال دی
کاهش آکنه در دوران بارداری
ناباروری چیست و علائم آن کدام است؟
لباس های بارداری باید چه ویژگی هایی داشته باشد
پیشگیری از اختلال های روانی در بارداری
علت ناباروری در زمان و مردان
علایم عفونت قارچی واژن در دوران بارداری
عامل سقط جنین در خانم های جوان
راه های درمان درد پا در دوران بارداری
خوردن این غذاها در دوران بارداری ممنوع
داشتن موهای شاداب و زیبا در دوران بارداری
علل و علائم بیاری تهوع در بارداری
نکاتی درباره حرکت جنین در شکم مادر
نکاتی درباره خرید شلوار بارداری
چه علائمی را باید در دوران حاملگی جدی بگیریم
چه زمانی عمل سزارین الزامی میشود؟
روش های زایمان را بشناسید
در دوران بارداری چه تغییراتی در ظاهر بوجود می آید
از چه سنی احتمال بارداری در زنان کاهش می یابد
استراحت مطلب در زمان بارداری به چه معناست
علائم ها و تشخیص جنسیت بچه
راهنمای کاهش ویار در دوران حاملگی
چرا نفس کشیدن در طول زایمان طبیعی مهم است؟
آزمایش غربالگری برای چه کسانی است؟
آیا بعد از زایمان باید ورزش کرد
عوامل ایجاد کشیدگی و ترک پوستی در زنان باردار
نکاتی برای زنانی که تازه مادر شدند
مواد غذایی که در دوران باردای باید مصرف کرد
زایمان راحت با خوردن این گیاهان دارویی
رابطه فقر آهن در بارداری با خطر کم خونی در نوزاد
عوامل موثر در بروز افسردگی دوران بارداری
دلایل کمردرد در دوران بارداری
رابطه طعم شیر مادر با میوه ها
نوشیدنی های مفید در زمان بارداری
تغییرات پوستی زنان در دوران بارداری
خطرات رانندگی در دوران بارداری
علائم دردهای واقعی زایمان
مقدار مجاز اضافه وزن در بارداری
بارداری در روزهای گرم تابستان
ضرر های کمبود ید بر روی جنین
نوزاد شما هنگام تولد چه احساسی دارد؟
آغوش درمانی مادر برای نوزاد نارس
نکاتی که نباید در دوران بارداری انجام دهید
در دوران بارداری چگونه خواب راحت راشته باشید
آیا با میوه و سبزیجات میشود جنسیت بچه را مشخص کرد؟
دلایل پرخاشگر شدن بعضی از خانم های باردار
درمان خونریزی بینی در بارداری
اطلاعاتی درباره هفته ی اول تا هشتم بارداری
نقش مهم مواد غذایی برای زنان باردار
عناصر مهم و موثر در سلامت مو در دوران بارداری
چه ویتامین هایی در شیر مادر وجود دارد
مقدار وزن اضافه در دوران بارداری چقدر میباشد؟
نشانه های بارداری پوچ
مواد غذایی که قدرت باروری در مردان افزاش میدهد
در دوران بارداری مو رنگ نکنید
آزمایشات تیروئید برای زنان قبل از بارداری
مصرف قرص آهن در دوران بارداری چه ضرورتی دارد؟
چرا باید آزمایش های قبل ازدواج را انجام دهیم؟
مراقبت های پس از سزارین
علائم بارداری در روزهای اول چیست ؟
صرح حاملگی چیست و تاثیرات در روند بارداری
تاریخ زایمان خود را با این فرمول محاسبه کنید
کدام زنان شاغل باردار در معرض خطرند؟
تغییرات بدن خانم ها بعد از زایمان
نشانه‌های تنبلی تخمدان و درمان آن چیست؟
آزمایش‌های پره ناتال چیست؟
عوامل ترس و نگرانی زنان باردار؟
نکاتی برای اوایل تولد نوزاد
تغییر تغذیه برای درمان دیابت بارداری
احتمال بارداری بعد از وازکتومی وجود دارد؟
درمان واریس در دوران بارداری
نکته های جالب در افزایش شیر مادر
آیا جگر برای زنان باردار مفید است؟
درمان ویار با طب سوزنی و فشاری
کدام اشعه ها در دوران بارداری خطرناکند؟
تشخیص صدا توسط جنین
مردان در دوران بارداری زنان چگونه باید رفتار کنند
ترس و بهانه برای نداشتن فرزند دوم
خونریزی بعد از زایمان چه مدت طول می كشد؟
بهترین زمان برای بارداری دوم چقدر است؟
تغییرات رحم بعد از تولد نوزاد
کشیدن قلیان در بارداری بسیار خطرناک است
خواص داروی گُل قند در درمان ویار
بهترین راه برای پیشگیری از زایمان زودرس
روش هایی برای تناسب اندام پس از بارداری
خوردن شکلات در زمان بارداری
پسرزا بودن برخی از زنان چه دلایلی دارد؟
آزمایشات پزشکی سه ماهه دوم بارداری
میزان مجاز اضافه وزن در سه ماهه سوم بارداری
ورزش برای دوران سه ماه اول بارداری
ورزش برای دوران سه ماه دوم بارداری
معاینات لازم در سه ماه سوم بارداری
میزان مجاز اضافه وزن در سه ماهه اول بارداری
میزان مجاز اضافه وزن در سه ماهه دوم بارداری
چالش بیماری ام اس در دوران بارداری
تغذیه های توصیه شده در سه ماهه سوم بارداری
معاینات لازم در سه ماه اول بارداری
معاینات لازم در سه ماه دوم بارداری
تغییراتی که در سه ماهه سوم بارداری رخ میدهد
تغذیه های توصیه شده سه ماه اول بارداری
تغذیه های توصیه شده سه ماه دوم بارداری
تغییراتی که در سه ماهه اول بارداری رخ میدهد
تغییراتی که در سه ماهه دوم بارداری رخ میدهد
علت لرزیدن جنین در شکم مادر چیست؟
روشهای برای تشخیص تست حاملگی در خانه
روش های پیشگیری و درمان افتادگی رحم
چه مشکلاتی مانع مسافرت در بارداری میشود
زایمان طبیعی و نکاتی که باید درباره آن بدانید
افسردگی بعد زایمان چیست و چه علائمی دارد؟
خواص انار برای مادران باردار چیست؟
علت های باردار نشدن در خانم ها
آزمایش تیروئید در دوران بارداری
منافع زایمان در آب برای مادر
فشار خون بارداری چیست؟راه درمان آن
تست های بیوشیمی در بارداری
خطر مبتلا به دیابت در بارداری
عفونت HPV در دوران حاملگی
اکوکاردیوگرافی قلب جنین چیست؟
بیماری های کبد در دوران بارداری
تفاوت علائم بارداری و علائم قاعدگی
ورزش شنا در بارداری چه فوایدی دارد؟
تاثیر در جنسیت جنین
شرایط ویژه بارداری اول نسبت به بارداری های بعدی
چگونه خارش شکم در دوران بارداری را درمان کنیم
راه درمان تهوع صبحگاهی در بارداری
علائم مسمومیت حاملگی چیست؟
حاملگی خارج رحم چیست و چه علائمی دارد
رژیم غذایی مناسب برای دوران شیردهی
درمان و پیشگیری واریس در دوران بارداری
آیا در دوران بارداری گیاهخواری می توان کرد؟
افسردگی دوران بارداری و روش های درمان آن
برای کاهش درد زایمان چه باید کرد؟
پرفشاری خون ناشی از بار باردای یا مسمومیت بارداری
دلایل جدا شدن جفت قبل از زایمان
کمردرد در بارداری را چگونه درمان کنیم؟
چه زمانی کیسه آب در بارداری پاره میشود
کم شدن یبوست در دوران بارداری
علائم بارداری در ماه اول
راه های درمان دیابت در دوران بارداری
شروع علائم بارداری
فواید خوردن تخم شربتی در بارداری
در مدت بارداری برنج قهوه ای بخورید
علت و درمان سوزش ادرار بعد از زایمان طبیعی
مدت زمان خونریزی بعد از زایمان
مهمترین علائم بارداری برای تشخیص سریع
با انواع تست بارداری خانگی آشنا شوید