چگونه کودکان ثبات جنسیت را یاد می‌گیرند

چگونه کودکان ثبات جنسیت را یاد می‌گیرند

هنوز به‌دنیا نیامده که برایش تعیین می‌کنید چه رنگی را دوست داشته باشد و چطور لباس بپوشد. از قدیم تعیین شده که صورتی رنگ دخترهاست و پسرها به‌جای آنکه لباسی از این رنگ انتخاب کنند، باید سراغ آبی بروند. تلاش پدر و مادرها برای ساختن یک دختر تمام‌عیار از دختر کوچولوی‌شان و تزریق مردانگی بیشتر به پسرشان، با چنین آموزش‌های ساده و کلیشه‌ای شروع شده و در جریان زندگی‌، با نمایش برخی رفتارهای خود در مقابل‌شان تکمیل می‌شود.

گاهی هم این تلاش به سرریز شدن چنین درکی منجر می‌شود و هر یک از دو جنس را بیش از اندازه غرق در کلیشه‌های جنسیتی می‌کند. جمعی از نویسندگان و پژوهشگران حوزه روانشناسی کودک، در کتاب مشهور «رشد و شخصیت کودک» که مهشید یاسایی آن را ترجمه کرده، توضیح داده‌اند که چطور زن‌ها و مردها از کودکی با زنانگی و مردانگی آشنا می‌شوند و تصویر ذهنی‌شان از نقش‌هایی که به‌خاطر جنسیت خود باید برعهده بگیرند یا از آنها پرهیز کنند را کامل می‌کنند. آنچه در ادامه می‌خوانید، پاسخی است که این کارشناسان برای رایج‌ترین سوال‌هایی که در زمینه هویت‌یابی جنسی در ذهن والدین چرخ می‌زند، پیدا کرده‌اند.

زنانگی در 18ماهگی

 

بچه‌ها بین 18ماهگی تا 3سالگی درباره هویت جنسی، شناختی ناقص کسب می‌کنند. آنها یاد می‌گیرند که خود و دیگران را به‌عنوان زن یا مرد طبقه‌بندی کنند. با این وجود تا قبل از اینکه کودک‌تان به مدرسه برود، درکش از جنسیت محدود است. برای مثال پسربچه‌ای که می‌گوید وقتی بزرگ شد می‌خواهد مامان شود، پدر و مادرش را حیرت زده می‌کند یا کودک دیگری وقتی می‌بیند مادرش برای جشنی لباس مردانه پوشیده متعجب می‌شود.

کودکان به این دلیل دچار چنین اشتباهاتی می‌شوند که درک ناقصی از جنسی زیست‌شناختی دارند و نمی‌توانند بفهمند که صرفا یک لباس نمی‌تواند جنسیت را برای همیشه تغییر دهد یا اتفاقی مثل باردار شدن و مادری که ویژگی‌های زیست‌شناسی یک زن تا اندازه زیادی آن را برای او به ارمغان می‌آورد برای یک مرد با شرایط خاص جسمانی‌اش نمی‌تواند اتفاق بیفتد. درواقع بچه‌ها در سال‌های پیش از دبستان فاقد آن چیزی هستند که نظریه‌پردازان آن را ثبات جنسیت می‌دانند.

تو همیشه دختر می‌مانی!

 

ثبات جنسیت عبارت است از درک کودک از اینکه جنسیت تغییر نمی‌کند. کودکان ثبات جنسیت را در سه مرحله یاد می‌گیرند؛ اول اینکه، کودکان هویت جنسیتی را کسب می‌کنند، سپس می‌آموزند (حدود 4سالگی) که جنسیت با گذشت زمان تغییر نمی‌کند. در 5 یا 6سالگی اغلب کودکان می‌فهمند که جنسیت علی‌رغم تغییر در قیافه ظاهری، لباس یا فعالیت‌ها تغییر نمی‌کند. کودکان قبل از این سن ممکن است بگویند پسری که لباس دخترانه می‌پوشد و عروسک بازی می‌کند، دختر است.

البته چنین اشتباهاتی ممکن است تاحدودی به نحوه سوال کردن و جهت‌دهی والدین به نگاه فرزندان ربط داشته باشد. اگر از کودکان سوال شود که پسری که لباس دخترانه پوشیده دختر است یا تظاهر می‌کند که دختر است، غالبا درست پاسخ می‌دهند. البته کودکانی که نمی‌دانند آلت تناسلی عامل اصلی تعیین‌کننده زن یا مرد بودن است، ممکن است کاملا سردرگم شوند؛ اما کودکانی که از تفاوت بین آلت تناسلی زن و مرد آگاهند، می‌فهمند که با تغییر لباس و آرایش مو جنسیت تغییر نمی‌کند.

مردها ظرف نمی‌شویند

 

کودکان پیش مدرسه‌ای غالبا گمان می‌کنند قالب‌های جنسیتی تعیین‌کننده رفتار درست برای زن یا مرد است و گاهی بر این گمان خود بیشتر از بزرگسالان پافشاری می‌کنند. گرچه نگرش سختگیرانه بسیاری از کودکان با بزرگ‌تر شدن تغییر می‌کند اما برخی آنها با تقویت اجتماعی یاد می‌گیرند که باید تا ابد روی این نظر‌های سرسختانه پافشاری کنند و براساس آن زندگی کنند.

در حدود پنج سالگی کودکان شروع به یادگیری قالب‌های جنسیتی درمورد رفتار اجتماعی و شخصیتی می‌کنند و درصورتی که خانواده، همسالان، مدرسه و اجتماع به نگاه آنها جهت‌گیری سختگیرانه‌ای دهند تا پایان عمر ممکن است چنین پافشاری‌هایی را انجام دهند. برای مثال مردی که حتی اگر یک هفته تنها بماند حاضر به آشپزی کردن برای سیر کردن شکمش نمی‌شود، همان کسی است که تصور می‌کند غذا درست کردن یک کار کاملا زنانه است و اگر مردی آن را انجام دهد، به یک زن تبدیل می‌شود.

چرا دخترها ماشین‌بازی می‌کنند؟

 

در اواسط دوران کودکی تصور کودکان درمورد انتظارات اجتماعی از مردان و زنان پیشرفته‌تر شده و در عین حال تفکر آنان انعطاف‌پذیرتر می‌شود. در این سال‌ها بچه‌ها بهتر می‌فهمند که مردم می‌توانند رفتارهای قالبی زنانه و مردانه را با هم ترکیب کنند و دور شدن از نقش جنسیتی را بهتر می‌پذیرند. البته حتی در این سنین هم کودکان غالبا فعالیت‌ها و نقش‌هایی را ترجیح می‌دهند که برای جنس خودشان پذیرفته شده است.

البته در این زمینه تفاوت‌هایی هم میان دو جنس وجود دارد. آنقدر که پسرها مجذوب فعالیت‌های پسرانه می‌شوند دخترها مجذوب فعالیت‌های دخترانه نمی‌شوند. در حقیقت بسیاری از دختران خردسال از بازی‌های پسرانه لذت می‌برند، به‌خصوص در دوران دبستان. از آنجا که در بیشتر جوامع نقش مردانه موقعیتی بهتر از نقش زنانه دارد، پسرها و دخترها غالبا مجذوب چیزهایی می‌شوند که مردانه تلقی می‌شود، به‌همین دلیل کمتر دیده می‌شود که یک پسر دبستانی با دخترها عروسک‌بازی کند اما دختر بچه‌های دبستانی از اینکه در یک بازی نقش تعمیرکار خودرو یا پدر خانواده را به‌عهده بگیرند، ابایی ندارند.

کودک‌تان از شما یاد می‌گیرد

والدین و معلمان و همسالان رفتارهای متفاوتی را در پسرها و دخترها تقویت می‌کنند و در رفتار الگویابی جنسی کودکان موثرند. مثلا کودکان مادران شاغل در مقایسه با مادرانی که مدام در خانه‌اند درمورد نقش‌های جنسیتی کمتر سنتی فکر می‌کنند. پدری که در کارهای خانه کمک می‌کند باعث نمی‌شود که قالب‌های جنسیتی کودکان تغییر کند مگر آنکه مادر درمورد نقش مردانه نگرش‌های غیرسنتی داشته باشد. درواقع گرچه بچه‌ها نمونه کپی شده پدران و مادران‌شان نیستند اما تا اندازه زیادی با شنیدن حرف‌ها و مشاهده رفتار‌های‌شان یاد می‌گیرند که در این مورد چطور فکر کنند.

اگر شما در کودکی نگرش‌های سختگیرانه و سنتی درمورد نقش زن و مرد را به کودک‌تان تزریق کنید، نمی‌توانید انتظار داشته باشید که او در آینده همه این دیدگاه‌ها را کنار بگذارد و کلیشه‌ای فکر نکند. کودکان از طریق تقویت مستقیم و مشاهده دیگران توقعات و انتظاراتی که اجتماع از زنان و مردان دارد را می‌آموزند. البته رفتار آنها و ترجیح دادن یک نقش جنسیتی بر نقش دیگر به ارزش اجتماعی و تقویتی که از افراد مهم اطراف‌شان دریافت می‌کنند هم بستگی دارد.

پسر و دختر ندارد!

 

هرچند از همان اوایل کودکی تفاوت‌های جنسیتی بارزی هنگام بازی، فعالیت‌ها و انتخاب همسالان به چشم می‌خورد، الگویابی جنسیتی در شخصیت و رفتار اجتماعی حتی در اواسط کودکی کمتر مشخص است. پسران به‌طور متوسط پرخاشگر‌تر از دختران هستند ولی بین دو جنس هیچ تفاوت محسوسی از لحاظ وابستگی، نوع‌دوستی، استقلال یا سایر خصوصیات شخصیتی دیده نمی‌شود.

به شما نگاه می‌کند!

 

برخی روانشناسان می‌گویند کودکان به‌طور خودجوش و بدون آموزش مستقیم به هویت جنسی و دانش درباره نقش‌های جنسی دست می‌یابند. آنان با مشاهده والدین، معلمان، همسایگان، خواهران و برادران و چهره‌های تلویزیونی درباره رفتار زنان و مردان اطلاعاتی کسب می‌کنند. البته شواهد نشان می‌دهد کودکان که از سنین اولیه ثبات جنسی را می‌فهمند، بیش از کودکانی که بعدها آن را می‌فهمند رفتار مناسب جنسیت‌شان را کسب نمی‌کنند.

چه برنامه‌ای را می‌بیند؟

 

علاوه بر این همه کودکان نقش‌هایی را که برای جنسیت‌شان تغیین شده را تایید نمی‌کنند، هرچند که آن را درک می‌کنند. رسانه‌های جمعی به‌خصوص تلویزیون در جهت دادن به درک کودکان از جنسیت و نقش‌های متناسب با آن بسیار تاثیرگذارند. وقتی مجری برنامه تلویزیونی هر روز کلیشه‌هایی را در برنامه محبوب کودک‌تان تکرار می‌کند، ذهن فرزند شما برای پذیرش آن کلیشه‌ها آماده‌تر می‌شود.

تایید شما را می‌خواهد

پسرها و دخترها از اوایل کودکی در برابر رفتارهای متفاوتی تشویق و تنبیه می‌شوند و البته با مشاهده دیگران یاد می‌گیرند نقش‌های زنانه و مردانه را چطور تعریف کنند. وقتی به پسر کوچولو‌ی‌تان که سراغ رژلب‌ها رفته با لبخند و تایید نگاه می‌کنید، او را به سمت این رفتار سوق می‌دهید، اما اگر بدون نشان دادن واکنش مثبت با یک پنبه رژلب را پاک کنید، انگیزه تکرار رفتار را در او می‌کشید.

برای زن شدن زود است

مراقب باشید نگرانی شما درمورد خارج شدن رفتارهای کودک‌تان از رفتارهای اجتماع‌پسند، او را گرفتار بحران‌های تازه‌ای نکند! برای آموزش زنانگی و مردانگی به فرزندتان، دلیلی برای عجله کردن وجود ندارد. بچه‌ها در سنین مختلف به شیوه‌ای متفاوت این واقعیت‌ها را درک می‌کنند و اگر خیلی زود برای ارائه این آموزش‌ها به فرزندتان دست به کار شوید، تنها خودتان را خسته کرده‌اید و استرس‌تان را بیهوده به فرزندی که هنوز درکی از این تفاوت‌ها ندارد تزریق کرده‌اید.

اگر دختر یک‌سال‌ونیمه شما از ماشین‌بازی لذت می‌برد و پسر یکساله‌تان وقت خوابیدن خرس عروسکی‌اش را بغل می‌کند، نگران مخدوش شدن هویت جنسی‌اش نشوید. بچه‌ها از دوسالگی اسباب‌بازی‌ها و فعالیت‌هایی را انتخاب می‌کنند که با قالب‌های جنسیتی آنان جور در می‌آید و از این سنین است که تمایل بیشتری برای قرار گرفتن در نقش‌هایی که بزرگ‌ترهای همجنس‌شان آنها را ایفا می‌کنند در بازی‌ها پیدا می‌کنند. گذشته از این، کودکان در سال‌های پیش از مدرسه همبازی‌های همجنس خودشان را انتخاب می‌کنند و در حدود سه، چهار سالگی ترجیح می‌دهند در مهدکودک و در جمع کودکان فامیل، یک همبازی از جنس خود را برای سرگرم شدن انتخاب کنند.

یک همبازی شدن دختر کوچولوی شما با پسرهای خانواده یا عروسک‌ دوست بودن پسر زیر دو سال‌تان نشانه مستعد بودنش برای ابتلا به انحراف‌های جنسی نیست. او هنوز آنقدر بزرگ نشده که جنسیت را به شیوه‌ای که شما درک می‌کنید درک کند. پس به‌نام آموزش جنسی و بالا بردن قدرت درک فرزندتان در این مورد، او را زودتر از آنچه که باید از علائق‌اش محروم نکنید.


تعداد بازدید : 287

روانشناسی کودک
رفع عادت مکیدن انگشت در کودکان
تربیت کودکان را به مراکز آموزشی نسپاریم
علت خجالتی بودن شدید کودک تان را می دانید
چگونه یک کودک مودب داشته باشیم
چرا کودکانمان خجالتی هستند
در چه سنی برای فرزندانمان موبایل یا تبلت بخریم
توانمند شدن کودکان در مقابل سوگ
ارزیابی کارکرد فناوری برای کودکان
روش هایی برای بازی با کودکان
اضطراب کودکان را چگونه کنیم
برای کودکانتان خانه ای امن بسازید
فواید کم بودن تعداد اسباب بازی برای کودکان
جایگزین تنبیه برای کودکان
به شادی کودکان اهمیت بدهید
عوارض مشاجره والدین بر روی کودکان
دقت در خرید اسباب بازی برای کودکان
در تربیت کودکان از تنبیه بدنی استفاده نکنید
نکاتی مهم در تربیت تک فرزندتان
سن آموزش های مهارتی در کودکان
نقش پدر و مادر در شکل گیری هویت جنسی کودکان
رابطه تنبیه های والدین با اعتماد به نفس کودکان
رفتارهای بد کودکان را چگونه درست کنیم؟
چگونه کمرویی و خجالت کودکان را از بین ببریم؟
گرایش به انزواطلبی در دوران نوجوانی
زمان در کنار والدین خوابیدن نوزادان
شیوه های تنبیه کودکان چیست؟
باید نیازهای کودکانتان را بشناسید
رمزگشایی رفتارهای کودکان
کودکتان را با نه گفتن آشنا کنید
شعر خواندن چه فوایدی برای کودک شما دارد؟
کودک خجالتی چگونه درمان میشود؟
چگونه با کودکان قلدر باید رفتار کنیم
چه کودکانی دچار افسردگی میشوند؟
از چه زمانی می‌توان به کودک مسئولیت داد؟
چگونه به کودکانتان پول تو جیبی بدهید؟
چگونه با لجبازی های کودکان کنار بیاییم؟
داشتن روابط دوستانه میان والدین و فرزندان
آیا لکنت زبان کودکان درمان میابد؟
چگونه دروغگویی را در کودکان ترک دهیم؟
روش های آرام کردن فرزند نق نقو
فیلم ها و موسیقی ها با کودک شما چه می کنند؟
نشانه‌های استرس در کودکان
چرا بچه‌ها گاهی به گاز گرفتن متوسل می‌شوند؟
جملات ناخوشایند کودکان بیشتر بشناسید
معایب و مزیت های مهدکودک برای کودکان
نکاتی برای ‌اصلاح رفتار‌کودکان جیغ جیغو
حفظ امنیت کودکان در اینترنت
نکاتی برای گرفتن پرستار بچه
جویدن ناخن در کودکان چه دلایلی دارد؟
چگونه یک فرزند مستقل تربیت کنیم
چطور اضطراب کودکان را کاهش دهیم؟
با کودکان داغ دار چگونه رفتار کنیم
دکتر هراسی در کودکان را کنترل کنید
آموزش عشق و نفرت به کودکان
با کودکی که فحش می‌دهد چطور برخورد کنیم؟
هفت اشتباه بزرگ و رایج والدین در تربیت کودکان
وابستگی برخی بچه ها به اقوام نزدیک
تصویری منفی مقایسه کردن فرزندتان با دیگران
شیوع افسردگی در کودکان چقدر است؟
چه زمانی متوجه تنبیه درست می شویم؟
افزایش ضریب هوشی کودکان با آموختن موسیقی
استعداد کودکان خود را چگونه بشناسید؟
نقش خانواده در خلاقيت كودكان؟
مراحل پیشرفت بازی در کودکان
چگونه با دزدی کودکان روبه رو شویم؟
ایجاد شوق و انگیزه برای یادگیری در کودکان
کنترل ترس از تاریکی در کودکان
چگونه عذرخواهی را به کودکان یاد بدهید
دلایل دروغ و دروغ گویی در کودکان
در چه سنی برای فرزندمان گوشی همراه بخریم
نکته هایی در تربیت فرزند پسر
نامفهوم صحبت کردن کودکان پیش دبستانی
آشنایی با تشویق و تایید کردن کودکان
روشهای بردن ترس از آمپول در کودکان
تیک در کودکان چیست و راه درمان آن
تاثیر بازیهای خلاقانه بر هوش و استعداد کودکان
آنچه باید درباره بازی کردن بچه ها بدانید
عواملی که میتواند باعث ترس کودکان شود
نقاشی زبان کودکان است به آنها آموزش دهید
لجبازی کودکان 2 تا 4 سال
اولین حمام کودک باید بهترین خاطره برایش باشد
حسادتهای فرزند اول نسبت به فرزند دوم
چگونه بفهمید نوزادتان عاشق شماست؟
ازدواج‌هایی متاثر از بلوغِ زودرسِ جنسی
چگونه دختری با اعتماد به نفس تربیت کنید
کودک استثنایی کیست؟
مزایای بوسیدن زیاد کودکان چیست؟
چرا باید به تخیلات کودکان اهمیت داد
مسئولیت پذیری را به کودکان دختر یاد بدهید
کودکانی که آبروریزی میکنند چه کنیم؟
چگونه با نوزادتان ارتباط برقرار کنید
بازی های آنلاین به کودکان چه آسیب هایی میزند
چرا و به چه دلیل کودکان دروغ میگویند؟
چگونگی غلبه بر کابوس های تکرار شونده در کودکان
ویتامین ذهن کودک را چگونه تامین کنیم؟
راه های کمک به رشد و یادگیری نوزادتان
چه رفتارهایی از کودکان را نباید جدی گرفت؟
جلوگيري از بروز افسردگي در بين كودكان
چگونه کودک گریان خود را آرام کنید
انواع روشهایی برای محبت به کودک
رنگ‌ها چه مفهومی در نقاشی کودکان دارد
چگونه مکان خواب کودکان را جدا کنیم
داستان خواندن باعث اصلاح و تکمیل زبان در کودکان
آیا نوزادان هم افسردگی میگیرند؟
اشتباهات والدین در تربیت کودک
چگونه میتوان کودک شادی داشته باشیم
بازیهای گروهی کودکانتان را اجتماعی میکند
رشد سالم نوزاد با خوابیدن
آموزش مهمانی رفتن با کودکتان
راهنمایی برای فهمیدن زمان سخن گفتن فرزندتان
کودکان را با دکتر آشتی دهیم
چه زمان باید از روانشناس کودک کمک بگیریم؟
چگونه بفهمیم کودکمان نابغه است؟
چگونه ترس از مدرسه را در کودکان دور کنیم؟
باید نظم را در کودکانمان پرورش دهیم
روش بیست تایی در تربیت کودکتان
چگونگی آماده کردن پسرها برای دوران بلوغ
چگونه می‌توان افسردگی در کودکان را تشخیص داد؟
چگونه کودک حواس پرت خود را درمان کنیم
چگونه به کودکانتان عذرخواهی کردن را بیاموزید
راهکار والدين براي افزايش موفقيت فرزندان‌شان
برنامه مناسب برای راحت خوابیدن کودکان
کودک افسرده یا پرخاشگر چگونه بازی میکند؟
آموزش رفتار اجتماعی به کودکان
حرف زدن کودکان در چه سنی طبیعی است؟
آیا کودکان لوس را میشود اصلاح کرد؟
مدرسه هراسی يا ترس از مدرسه در کودکان
چگونه به کودکانمان ابراز علاقه کنیم؟
آيا مي ‌توان‌ كودكان‌ لوس‌ را اصلاح‌ كرد؟
چگونه به فرزندمان عشق ورزی کنیم؟
آداب و رفتار اجتماعی را به فرزندمان بیاموزیم
ناخن جویدن و مکیدن شصت یک اختلالات عادتی
راههایی برای زود خوابیدن کودک
راههایی برای داشتن یک کودک حرف گوش کن
حسادت بین فرزندان را چگونه باید کنترل کرد؟
کتاب بازی را به کودکان یاد بدهید
اعتماد به نفس را چگونه در کودکان تقویت کنید
چرا کودکان برای خواب مقاومت میکنند
روش های ترک مکیدن انگشت در کودکان
این جملات را هرگز به کودکتان نگویید
10 روش برای رشد هوش کودک
نکات مهم در تربیت فرزندانتان
سن مناسب فرستادن کودک به مهدکودک